Mitoz ve Mayoz Bölünme Evreleri ve Özellikleri Nelerdir?

Mitoz bölünme nedir? Mayoz bölünme nedir? Mitoz ve mayoz bölünme özellikleri nelerdir? Mitoz ve Mayoz bölünme evreleri nelerdir?

mitoz ve mayoz bölünme

Mitoz Bölünme Nedir?

Mitoz bölünme, bir hücrenin kendi genomunu eşleyerek iki yavru hücre şeklinde bölünmesidir.

Mitoz Bölünme Özellikleri

  • Kromozom sayısı değişmez.
  • Vücut hücrelerinde görülür.
  • Tek hücreli canlılarda çoğalmayı sağlar.
  • Ana hücrenin genetik olarak benzeri iki yeni hücre oluşur.
  • İnsanda sinir, kas ve alyuvar hücrelerinde görülmez.
  • Çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme ve yıpranan kısımların onarılması sağlanır.
  • Ölen hücrelerin yerine yeni hücrelerin oluşmasını sağlar.
  • 2 hücreden oluşur.
  • Kalıtsal çeşitlilik yoktur.
  • Tek aşamalıdır.
  • DNA değişmez.

Mitoz Bölünme Evreleri

Hücre bölünmeye başlamadan önce hazırlık evresi gerçekleşir. Bu evrede hücrelerde beslenme, büyüme, gelişme ve belirli bir büyüklüğe ulaşma hızlı bir şekilde gerçekleşir. Hücrede kromozomlar ve sentrozom organellerinin sayısı iki katına çıkar.

A-) Çekirdek Bölünmesi

Kendini eşleyen kromozomların yavru hücrelere eşit şekilde aktarılmasını sağlar.

Çekirdek Bölünmesi Özellikleri

  • Çekirdek bölünmesinde kromozomlar kısalır ve kalınlaşır.
  • Çekirdek zarı erir.
  • Kromozomlar hücrenin ortasında dizilir.
  • Kromozomlar birbirlerinden ayrılarak hücrenin karşı kutuplarına çekilir.
  • Çekirdek zarı oluşmaya başlar
  • Hücrede çekirdek sayısı iki karına çıkar.

B-) Sitoplazma Bölünmesi

Çekirdek bölünmesi tamamlandıktan sora sitoplazma bölünmesi gerçekleşir.

Sitoplazma Bölünmesi Özellikleri

Hayvan hücreleri boğumlanarak bölünür.

Bitki hücreleri ara lamel oluşturarak bölünür.

Mayoz Bölünme Nedir?

Mayoz Bölünme bir diploit ökaryotik hücrenin bölünerek genelde gamet olarak adlandırılan haploit hücrelere bölündüğü hücresel bir süreçtir.

Mayoz Bölünme Evreleri Nelerdir?

Mayoz 1 Evreleri

  • Metafaz 1
  • Anafaz 1
  • Telofaz 1

Mayoz 2 Evreleri

  • Profaz 2
  • Metafaz 2
  • Anafaz 2
  • Telofaz 2

Mayoz Bölünme Özellikleri

  • Üreme ana hücrelerinde görülür.
  • 2 aşamadan meydana gelir. (Mayoz 1+ Mayoz 2)
  • Kalıtsal çeşitlilik var.
  • Kromozom sayısı yarıya iner
  • DNA miktarı yarıya iner.
  • Eşeyli üreyen canlılarda eşey hücrelerini oluşturur.
  • Bölünme sonucunda 4 yeni hücre oluşur.
  • Oluşan hücrelerin genetik yapısı ana hücreden farklıdır.
  • Homolog kromozom arasında parça değişimi görülür. Parça değişimi çeşitliliği artırır.

Homolog Kromozom Nedir?

Biri anadan, diğeri babadan gelen aynı büyüklük, şekil ve kalıtsal özelliklere sahip olan kromozom çiftine HOMOLOG KROMOZOM denir.

Mayozun Başlangıcı

  • Mayozun oluşumunda şu sıra izlenir:
  • Hücre, bölünme için gerekli hazırlıklar yapılır.
  • Homolog kromozomlar birbirinin üzerine gelerek kıvrılır.
  • Kromozomlar arasında parça değişimi yapılır.
  • Kromozomlar hücrenin ortasında yan yana dizilir.
  • Homolog kromozom çiftleri birbirinden ayrılarak kutuplara çekilir.
  • Hücre ortadan ikiye boğumlanır.
  • Kromozom sayısı 2n olan ana hücreden kromozom sayısı n olan iki yavru hücre oluşur.
  • Kromozomlar hücrenin ekvatoral düzleminde yan yana gelirler.
  • 2. Mayoz sonunda toplam 4 tane n kromozomuna sahip hücre oluşur.

Mayoz 1 Evresi Özellikleri

  • Mitoz hücre bölünmesinde olduğu gibi hücre hazırlık evresidir.
  • Mayoz 1 evresinde bölünme için gerekli olan maddelerin sentezi yapılır.
  • Sentrozom ve homolog kromozomlar kendini eşleyerek iki katına çıkar.
  • Homolog kromozomlar kısalıp kalınlaşır.
  • Homolog kromozomlar yan yana gelerek parça değişimi olur.

Sadece Mayoz Bölünmede Gerçekleşen Olaylar

  • Tetrat
  • Sinapsis
  • Krosing-over
  • Homolog kromozomların ayrılması sadece mayoz bölünmeye ait özelliklerdir.

Mitoz ve Mayoz Bölünme Farkları

Mayoz Bölünme                                                            

  • Eşey ana hücrelerinde görülür.
  • Çeşitliliğe neden olur.
  • Kromozom sayısı yarıya iner.
  • Oluşan hücrelerinde genetik yapısı ana hüreden farklıdır.

Mitoz Bölünme

  • Vücut hücrelerinde görülür.
  • Çeşitliliğe neden olmaz.
  • Kromozom sayısı değişmez.
  • Oluşan hücrelerinde genetik yapısı ana hüre ile aynıdır.

Mitoz ve Mayoz Bölünme Ortak Özellikleri

  • DNA eşlenmesi
  • E.R. erimesi
  • Çekirdek + çekirdekçik erimesi
  • İğ ipliği oluşumu
  • Kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi

 






Gelen Aramalar: mitoz ve mayoz bölünme,mayoz bölünme evreleri,mayoz bölünme,mayoz ve mitoz bölünme,mitoz bölünme evreleri,mitoz ve mayozun ortak özellikleri,mitoz bölünme,mayoz blnme evreleri,mitoz ve mayoz bölünme evreleri,mitoz bölünmenin özellikleri

Tags: , , , , , ,

Comments (7)

 

  1. oguzhan says:

    Mitoz bölünme;amip gibi tek hücreli canlılardan çok hücreli canlılara kadar bütün canlılarda görülen bir bölünme şeklidir.Mitoz bölünmeyle ana hücredeki kalıtım maddesi eşit miktarda yavru hücrelere geçer.Oluşan yavru hücreler tıpatıp anasına benzer. Mitoz bölünmeyle yaralanan ve yaşlanan hücrelerin yerine yeni hücreler meydana getirilir. Özellikle büyümeyi sağlayan,canlının hücre sayısının mitozla artmasıdır.Mitozda,olgun bir hücreden iki yavru hücre meydana getirilir.Mitoz tek hücreli canlılarda üremeyi sağlar.
    Hücre bölünmeye başlamadan önce hazırlık evresi geçirir.İki mitoz arasında gerçekleşen bu evreye interfaz denir.İnterfaz bölünmenin esas evresi değildir.İnterfaz canlının normal yaşam evresidir.İnterfazda beslenme;büyüme,biyokimyasal tepkimeler gibi olaylar gerçekleştirilir.Fakat hücre bölünmesine kadar verdiği andan itibaren bölünmeye ait olaylar başlar.
    Bu evrede görülen başlıca değişiklikler şunlardır:
    - Kromozomlar kendisini eşler.Kalıtsal madde miktarı iki katına çıkar.
    - Kromozomun eşlenmesi ile iki iplikli hale gelen kromozomun her bir ipliğine kromatit denir.Kromatitler birbirlerine sentromerlerle bağlıdır.
    - Sentroiller kendisini eşler.
    - Hücrede ATP sentezi,RNA,protein sentezi,büyüme gibi metabolik faaliyetler çok hızlıdır

    • oguzhan says:

      Mitoz bölünmede olduğu gibidir. Genetik materyal ve organeller kendini eşler.

      PROFAZ I

      Kromotin iplikler kısalıp, kalınlaşır ve belirgin kromozom şeklini alır. Kromozomlar üzerindeki kromerler belirgin hale gelir. Bu evreye Leptoten de denir. Çekirdek zarı yavaş yavaş erir ve sentrozomlar kutuplara doğru hareket eder.Homolog kromozomların her bir çiftinin yan yana gelip ve birbirinden ayrılmadan kalmalarına zigoten denir. Homolog kromozomlardaki bu protein eksenler birbirine enine protein köprülerle bağlanarak çok sağlam synaptonemal kompleksleri oluştururlar. Yapısında 4 kromotid bulunan bu komplekslere tetrad bu olaya da sinapsis denir. birinci profazın bu evresine ise Zigoten adı verilir. Sinaps sırasında kromozomlar hem kısalıp hem de kalınlaşırlar. bu evreye de Pakiten de denir. Bu sırada çok önemli bir olay olan krossing over başlar.

      METAFAZ I

      Mitozda bir çift ikiz kromotid ihtiva eden homolog kromozomlardaki her bir kromozomun hücrenin ekvator tablasın a hareket etmesine karşılık, mayoz bölünmede ekvator tablasında yer alan kromozomlar 2 homolog kromozom çifti halindedir ve her birinde ikişer hibrid kromotid bulunmaktadır.

      ANAFAZ I

      Bu safhada profazın ortalarında birbirine sinaps yapan homolog kromozomlar birbirinden ayrılmaya başlarlar.Hibrid kromotidleri ihtiva eden her bir kromozomun iğ ipliklrine takılıp kutuplara doğru hareket etmesiyle birinci anafaz son bulunur.

      TELOFAZ I

      Bu safha tümüyle mitoza benzer tek fark ise mitozda yeni teşekkül eden çekirdekte ana hücreninkine eişt sayıda kromozom bulunmasına karşılık mayoz bölünmede bu kromozom sayısı yarya inmiştir. Mitoz bölünmedeki her bir kromozom bir kromotid kromozomdur. Halbuki mayozdakiler bir çift hibrit kromatid ihtiva eden kromozomlar halinde bulunurlar.

      Mayoz II

      Profaz II

      Birinci bölünmenin telofozı ile ikinci bölünmenin arasında bir dinlenme devresi olmadan çekirdek zarı parçalanır. Birinci iğ iplikçiklerinin doğrultusunu dik yeni iğ iplikçikleri oluşur.

      Metafaz II

      Her oğul hücrenin haploıd (n) kromozomu ekvatoral düzlem üzerinde dizilir. Bu evrede kromozomlar ikili görülür.

      Anafaz II

      Ekvatoral düzlem üzerinde dizilmiş olan diatlar sentromerlerinin uzunlamasına bölünmesiyle birbirinden ayrılırlar. Her kromatid anafaz kromozomu halinde kutuplara çekilir.

      Telofaz II

      Kromozomların helezonları açılır, dolayısıyla görünmez olurlar. Çekirdek zarları oluşur sitoplazma bölünür. Böylece bir hücreden 4 tane haploid hücre meydana gelir.

      * Sitoplazma bölünmesi

      Hayvansal hücrelerde: Çekirdek bölünmesi tamamlandıktan sonra sitoplazma ortadan boğumlanarak ikiye bölünür ve iki ayrı hücre oluşmuş olur.

      Bitkisel hücrelerde: Oluşmuş olan iki çekirdekli hücrenin ortasında bir orta lamel (ara lamel) oluşur ve hücre duvarına kadar ulaşır. Dolayısıyla birbirine bitişik iki hücre oluşur.

      Mayoz bölünme sonucunda n kromozomlu 4 hücre (gamet)oluşur.

      bittiiiiiiiiiii!!

  2. Hayrünisa says:

    Güzel anlatım. Mitoz ile mayoz arasındaki farklar için bunu da öneririm. http://www.vitaminegitim.com/ortaokul/detay/mitoz-ile-mayoz-arasindaki-farklar?i=TRF1603AN001

  3. ali doğan gümüşsoy says:

    çok güzel bir site tavsiye ederim (ödevler için)

  4. Büşra says:

    oguza hak veriyorum

  5. Osman Burak TUNÇEL says:

    Hayvan ve Bitki Hücrelerinde Mitoz Bölünme Farklılıkları

    Sitoplazma Bölünmesi (Sitokinez) Çekirdek bölünmesi gerekleştikten sonra hücrenin ortasından boğumlanarak bölünür ve iki ayrı hücre oluşur.Bitki hücrelerinde ise bu aralamel oluşumuyla olur.
    Hayvan hücresindeki sitoplazma bölünmesi: Hücrenin ekvator bölgesinde dıştan içe doğru meydana gelen bir boğumlanma ile başlar.
    Bu boğumlanma sitoplazmayı ikiye ayırıncaya kadar devam eder. Yeni hücreler eşit veya eşit olmayan büyüklüktedir.
    Fakat genetik materyal bakımından her iki hücre de aynı genetik yapıya sahip, kromozom sayıları eşittir.
    Bitki hücresindeki sitoplazma bölünmesi: Bitki hücresinde hücre çeperi bulunduğundan boğumlanma görülmez. Hücrenin ortasında orta lamel denilen ara plak oluşumu başlar. Orta lamel hücrenin çeperine ulaşıncaya kadar büyür ve kalınlaşır.
    Böylece sitoplazma içindeki yapılar hemem hemen eşit olacak şekilde ikiye ayrılır. Zamanla orta lamel iki yavru hücrenin faaliyeti sonunda normal hücre çeperi halini alır. Sitoplazmanın da bölünmesiyle aynı genetik bilgiye sahip iki yavru hücre oluşur.

  6. ahmet aksu says:

    yararlı

Yorumlarınız Bizim İçin Değerli